Czas Świąt Bożego Narodzenia to okres radości z narodzin Zbawiciela, wzajemnych odwiedzin, obdarowywania się prezentami oraz okazywania większej niż zazwyczaj życzliwości i otwartości.
Dosłownie kilka dni przed świętami Bożego Narodzenia 2025 oraz tuż po nich mieszkańcy kilku wiosek w Togo i Beninie mieli powód do nieopisanej radości. Ta radość trwa i długo jeszcze będzie trwała, gdyż dzięki życzliwości i ofiarności dobrych ludzi z Polski – osób prywatnych, rodzin oraz grup młodzieży i dorosłych – otrzymali prezent, o którym marzyli. Być może wielu z nich jeszcze nie może uwierzyć w to, co się stało. Prezentem bożonarodzeniowym bowiem była studnia. Jej wywiercenie zakończyło wielokilometrowe wędrówki kobiet i dziewcząt z miskami na głowie po wątpliwej jakości wodę z jezior, rzek, strumieni czy wysychających niewielkich zbiorników wodnych.
Teraz kobiety po wodę mają kilka kroków, gdyż zazwyczaj studnia znajduje się na środku wioski, przy kościele lub niedaleko szkoły. Teraz nie muszą się już trudzić, mogą odpocząć i podejmować codzienne obowiązki, których i tak nie jest mało. A młode dziewczęta mogą iść do szkoły i zdobywać wiedzę, która z pewnością kiedyś odmieni ich życie. Nikt też już nie zachoruje z powodu brudnej wody. Woda teraz jest chłodna, czysta i jej nie brakuje. Nie zabraknie jej też zwierzętom hodowlanym. Ludzie są szczęśliwi, bo dostali wodę pod choinkę a tak naprawdę studnię, która daje życie dosłownie i w przenośni.
O. Marian Schwark SVD, misjonarz z 50-letnim stażem w Togo i Beninie, pisze:
„Woda to klucz do zdrowia, godności i rozwoju. W porze suchej, kiedy źródła wysychają, a ludzie muszą pokonywać duże odległości, żeby znaleźć wodę. Brak czystej wody naraża mieszkańców na poważne choroby, takie jak biegunka czy cholera. Szczególnie narażone są dzieci, których zdrowie jest zagrożone, a śmiertelność niemowląt wzrasta.
Zdrowa populacja może uprawiać pola, hodować zwierzęta i przyczyniać się do bezpieczeństwa żywnościowego regionu. Woda pitna zmniejsza napięcia społeczne, ograniczając konflikty wokół punktów wodnych i wzmacnia odporność społeczności na skutki zmian klimatycznych. Przyciąga inwestycje, sprzyja lokalnemu rozwojowi i gwarantuje prawidłowe funkcjonowanie ośrodków zdrowia przy zachowaniu minimalnych warunków higienicznych. Wreszcie, czysta woda jest podstawowym prawem: uosabia godność ludzką i stanowi podstawę wszelkiego życia. Bez niej żadna społeczność nie może trwale prosperować”.
9 kolejnych studni wywierconych w ramach akcji Referatu Misyjnego Księży Werbistów w Pieniężnie pod hasłem „Woda dla Afryki” zostało oddanych do użytku mieszkańcom kilku wiosek i uczniom szkół w Togo i w Beninie. To kolejne miejscowości, a przede wszystkim starcy, osoby w sile wieku, młodzież i dzieci, którzy otrzymali kubek ożywczej i zdrowej wody. Skorzystają też na tym zwierzęta i ogrody. Dla wielu wielki problem z brakiem wody został rozwiązany i to dzięki dobroci polskich Darczyńców, którym razem z obdarowanymi szczerze dziękujemy.
Studnia św. Karola Akutisa (TOGO)
Studnia znajduje się na terenie publicznej szkoły podstawowej, która znajduje się w centrum woski Katchamba na północy Togo. Szkoła została założona w 1945 roku. W roku szkolnym 2024-2025 miała łącznie 318 uczniów. Największym problemem szkoły był brak wody pitnej. Uczniowie i nauczyciele chodzili do miejscowej przychodni zdrowia, oddalonej o 500 m, prosząc siostry zakonne o wodę do picia. Studnia z pompą ręczną ulżyła uczniom i nauczycielom w codziennym funkcjonowaniu. Teraz jest wystarczająca ilość wody do picia i celów higienicznych.
Wioska Katchamba liczy ponad 2600 mieszkańców. Większość z nich to Konkomba. Są też Mossi, Haoussa, Peul i niektórzy Bassar. Jeśli chodzi o edukację, oprócz szkoły podstawowej, w wiosce znajduje się Collège d’Enseignement Général (CEG). Pod względem handlowym wioska posiada targ, który ożywa w każdy wtorek. Sprzedaje proso, bulwy ignamu, niektóre owoce i przyprawy do sosów oraz towary używane. W wiosce jest duża kaplica katolicka i ośrodek zdrowia prowadzony przez siostry zakonne.
Katchamba jest stacją boczną parafii Notre Dame de Lourdes w Guérin-Kouka, prowadzonej przez werbistów. Odległość do Guérin Kouka wynosi 23 km.
Studnia została poświęcona 17 grudnia 2025 r. przez o. Davisa Mekkattuparambil SVD. Jej głębokość wynosi 112 m a wydajność 14,3 m3/h. Studnia jest darem dzieci pierwszokomunijnych z Polski.
Studnia św. Weroniki (TOGO)
Została wywiercona w wiosce Tcherkpeni, w kantonie Guérin-Kouka, która liczy 955 mieszkańców, należących do plemienia Konkomba.. Ludzie żyją tu z uprawy roli. Dotychczas kobiety chodziły po wodę 3 km do rzeki Kara.
Wioska nie ma ani szkoły ani ośrodka zdrowia. Studnia została poświęcona 17 grudnia 2025 r. przez o. Davisa Mekkattuparambil SVD. Znajduje się w centrum wioski. Jej głębokość wynosi 73,8 m a wydajność 23 m3/h. Jest darem katolików z Polski.
Studnia Krzyża Świętego (TOGO)
Została zbudowana w Togo w kantonie Nampoch w wiosce Deman, która liczy około 550 mieszkańców. Kobiety i dzieci pokonywały dystans 1,5 km w poszukiwaniu wody w strumieniu o nazwie Nambouan, który w pewnym momencie tworzy duże rozlewisko. Większość mieszkańców trudni się rolnictwem uprawiając kukurydzę, proso, ignamy i sorgo oraz uprawia na sprzedaż bawełnę i soję. Uprawia się tu również ignamy. Mieszkańcy Deman zaopatrują się w niezbędne produkty na oddalonym o 6 km targu Touguel, który ożywa w każdą środę. Istniejące tu religie to chrześcijaństwo, islam i animizm.
Studnia została poświęcona 17 grudnia 2025 r. przez o. Davisa Mekkattuparambil SVD. Znajduje się 50 m od wioski. Jej głębokość wynosi 75,5 m a wydajność 14 m3/h. Jest darem Parafii PodwyższeniaKrzyża Świętego w Tczewie.
Studnia św. Zofii i św. Alfonsa (TOGO)
Powstała w północnym Togo w regionie Guérin-Kouka we wsi Gbangbalé liczącej 1200 mieszkańców. Kobiety i dzieci z tej miejscowości pokonują około 1,5 km w poszukiwaniu wody w strumieniu o nazwie Nambouan, który w pewnym momencie tworzy duże rozlewisko, w którym żyją kaimany. Mieszkańcy głównie zajmują się rolnictwem uprawiając kukurydzę, proso, sorgo, soję ryż i ignam. Ludność składa się głównie z Konkomba i wyznaje chrześcijaństwo i animizm. Raz w tygodniu ożywa targ w Guérin-Kouka, gdzie kobiety kupują i sprzedają żywność. Handlowcy przybywają z całego regionu.
Studnię poświęcił 17 grudnia 2025 r. o. Davis Mekkattuparambil SVD. Jest oddalona 60 m od wioski. Jej głębokość wynosi 72.5 m, a wydajność 26 m3/h. Studnia jest darem katolików z Warmii.
Studnia św. Jadwigi Śląskiej (TOGO)
Powstała we wsi Kpamboule znajdującej się Togo w kantonie Guérin-Kouka, 29 km od miasta Guérin-Kouka. Wioska Kpamboule liczy około 1050 mieszkańców, którzy zajmują się głównie rolnictwem. Tradycyjnie uprawiają kukurydzę, proso, sorgo, soję, ryż i ignam. Mieszkańcy tej wioski sprzedają swoje produkty i kupują wyroby przemysłowe na pobliskich targach i w Saboba w Ghanie. Dotychczas kobiety i dzieci pokonywały około 5 km w poszukiwaniu wody w rzece Dankpen. Ludność to mozaika różnych plemion. Dzieci z wioski uczęszczają do publicznej szkoły podstawowej w Kouloumon, oddalonej o około 2 km.
Studnię poświęcił 17 grudnia 2025 r. o. Davis Mekkattuparambil SVD. Jej głębokość wynosi 71,5 m a wydajność 23 m3 h. Studnia jest darem werbistowskiej parafii św. Jadwigi Śląskiej z Warszawy.
Studnia św. Stanisława Kostki (BENIN)
Powstała we wsi Akpadé w Beninie na terenie parafii Notre Dame de Dompago, Badjoudé. W tej małej społeczności wiejskiej nie mieli wody pitnej. W porze deszczowej kobiety czerpały wodę z głębszych kałuży. W porze suchej chodziły 4 km, aby przynieść trochę brudnej wody, którą często dzielili się ze zwierzętami. Woda ta, daleka od czystości, jest źródłem chorób, takich jak biegunka, robaki jelitowe czy choroby skóry. Pomimo tych trudności mieszkańcy Akpadé zachowują wielką godność i głębokie poczucie solidarności. Ich największym marzeniem było wywiercenie studni w ich wiosce, aby każdy mógł pić czystą wodę i żyć w lepszych warunkach. Mieszkańcy wioski zajmują się uprawą kukurydzy, sorgo i innych roślin w porze deszczowej. W wiosce mieszka przeszło 465 osób.
Studnię poświęcił 22 grudnia 2025 r. o. Arjon Marsel SVD. Ludzie po wodę muszą teraz pokonać dystans około 100 m. Głębokość studni wynosi 85 m, a wydajność 4 m3/h. Studnia jest darem katolickich dzieci i młodzieży z Polski.
Studnia bł. Marianny Biernackiej (TOGO)
Powstała w Togo we wsi Kpangamde. W wiosce znajduje się szkoła podstawowa z 340 uczniami oraz gimnazjum. Łączna liczba mieszkańców wynosi 1278 osób. Znajdowała się tam oddalona o 1 km studnia, z której woda nie była wystarczająca dla mieszkańców. Musieli stać w kolejce z pojemnikami przez ponad godzinę, aby zdobyć 25 litrów wody. Sytuacja ta była powodem konfliktów i już kilka razy doszło do sporów i waśni między mieszkańcami, zwłaszcza między kobietami i dziewczętami. W porze suchej ilość wody maleje, co jest niekorzystne dla uczniów i mieszkańców wsi. Pozyskiwanie wody pitnej do celów spożywczych staje się poważnym problemem.
Studnia została poświęcona 27 grudnia 2025 r. przez o. Félixa AwagaSVD. Do studni uczniowie mają teraz 50 m. Jej głębokość wynosi 70 m, a wydajność 5 m3/h. Studnia jest darem katolików z Gdańska.
Studnia św. Stefana (BENIN)
Wioska Sabi w Beninie, licząca 300 mieszkańców, od lat borykała się z całkowitym brakiem wody pitnej. Położona na odizolowanych terenach, zamieszkana głównie przez rodziny z plemienia Fulani, jest całkowicie uzależniona od naturalnych źródeł wody, które często są brudne i niezdatne do picia. Każdego dnia kobiety i dzieci musiały pokonywać długie dystanse, czasem ponad 2 kilometry, aby przynieść kilka kanistrów mętnej wody, czerpanej ze stawów i dołów wykopanych w piasku. Regularnie powodowała biegunkę, dur brzuszny i inne infekcje, które osłabiały zwłaszcza dzieci i osoby starsze. Wiele dzieci opuszczało zajęcia szkolne, ponieważ spędzało poranki na poszukiwaniu wody. Wyczerpane kobiety nie miały czasu na inne czynności, które mogłyby poprawić jakość życia ich rodzin. Wioska jest otoczona gospodarstwami rolnymi jej mieszkańców, którzy uprawiają między innymi kukurydzę i sorgo.
Poświęcenia studni dokonał 27 grudnia 2025 r. o. Marsel Arjon SVD. Mieszkańcy mają do studni około 100 m, jej głębokość wynosi 85 m, a wydajność 5m3/h. Studnia jest darem katolików z Gdańska.
Studnia św. Andrzeja Boboli (BENIN)
Została wybudowana we wiosce Gnagbakabiye należącej do parafii św. Józefa w Sonaholou w departamencie Donga w Beninie. Liczba jej mieszkańców wynosi 650 osób.
Przez lata mieszkańcy wioski korzystali z wodopoju, który zapewniał wodę do celów domowych i gospodarczych dla całej ludności wioski i dla zwierząt. Jednak od kilku lat wodopój ten nie był już w stanie zaspokoić potrzeb. Braki wody były coraz bardziej odczuwalne, a szczególnie wody pitnej, co było powodem wielu chorób. Ludzie żyją głównie z rolnictwa.
Studnię poświęcił 29 grudnia 2025 r. o. AnastaseN’Duwayezu SVD. Jej głębokość wynosi 90 m, a wydajność 3,6 m3/h. Studnia jest darem księdza profesora Andrzeja Filabera z Warszawy.
Raz jeszcze dziękujemy Wszystkim Darczyńcom i zapewniamy o wdzięcznej modlitwie. A tych, którzy się wahają lub pierwszy raz spotkali się z tym problemem, zachęcamy do pomocy, gdyż każdy, nawet najmniejszy gest solidarności, pozwoli zaspokoić pragnienie i dać szansę na lepsze życie tym, którzy do tej pory cierpią z powodu braku czystej wody.
Wiesław Dudar SVD
Dyrektor Referatu Misyjnego w Pieniężnie
